Bebekler Ve Küçük Çocuklardaki Korkular Anksiyete Belirtileri Ve Bozuklukları

Erken dönemde Kaygının İşaretleri

Bebeklerde yabancı korkusu ve birincil bakım verenden ayrılma stresi yaklaşık 6-12. ayda

gelişir, 9-13 ay içerisinde pik yapar ve çoğunda otuz ay civarında azalır. Her iki durumda

normal gelişimin bir parçasıdır ve bağlanmanın geliştiğini gösterir. Bu tip gelişimsel

süreçlerle baş edemeyen ve olağan dışı yabancı korkusu sergileyen bebeklerin uyumsuz

davranışlar ve psikopatoloji (duygu, düşünce ve davranış bozukluğu) geliştirme olasılığı

daha fazladır. Ayrıca aşırı yabancı korkusu erken dönemdeki mizacın (kaçınma ve

davranışsal inhibisyon) bir göstergesi, ayrılık kaygısı bozukluğunun da öncülü olabilir.

Davranışsal ketlenme (inhibisyon) insanlarla, yeni uyaranlarla, durumlarla karşılaşınca aşırı

yoğun sürekli bir korku duyma, utangaçlık ve sosyal içe çekilme davranışı göstermedir.

Bebeklerin %15'inde 3. aydan itibaren davranışsal ketlenme görülür.

Davranışsal ketlenme gösteren bebeklerin ve küçük çocukların yeni durumlar karşısında

kalp atımında değişiklikler, stres seviyesinde yükseklik, artmış uyarılmışlık gibi fizyolojik

tepkiler gösterdikleri gözlenmiştir.

Bebeklerdeki sosyal içe çekilme davranışı; gülümseme, ses çıkarma, göz teması gibi olumlu

tepkilerin azalması, ağlama ve huzursuzluk gibi olumsuz tepkilerin artması şeklindedir.

Aşırı veya sürekli olduğu zaman ebeveyn-çocuk ilişkisinde bir sorun veya çocukluk

çağındaki sosyal içe çekilme için bir öncül olabilir. Ayrıca otizm, kronik ve şiddetli ağrı,

gelişme geriliği, travma sonrası stres bozukluğu veya bebeklik depresyonu gibi durumlar

içinde bir bulgu olabilir.

Anksiyöz bebekler duygularını ayarlamakta, dikkatlerini kontrol etmekte zorluk

çekebilirler. Gözleme dayalı araştırmalar, bebeklerin ve küçük çocukların korku verici bir

uyaranla karşılaştıklarında dikkatlerini rahatlatıcı bir uyarana vermelerinin stresle baş

etmek için etkin bir yol olduğunu; diğer yandan korku ve kaygı verici bir uyarana sürekli

odaklanmanın, yaygın anksiyete ile ilişkili olduğunu göstermiştir.

Karanlık ve hayvan korkusu gibi özgül korkuların küçük çocuklarda, özellikle kızlarda

yaygın görüldüğü, 2-6 yaş arasında en yüksek seviyeye çıktığı bilinmektedir. Yaklaşık iki yaş

civarında birçok bebek ve küçük çocuk ritüeller, alışkanlıklar, rutinler ve tercihler

geliştirirler. 3 yaş civarındaki çoğu çocuğun uyku ritüelleri olduğu bilinmektedir. Ayrıca bu

yaşlarda çocuklarda sırasıyla tam doğru yapma, simetrik örüntü ve düzenleme, bunları

takiben kirlenme ve mikroplarla ilgilenme, son olarak nesneleri biriktirme gibi davranışlar

pik yapar. Araştırmalar, küçük çocuklardaki bu davranışların fazla ve yoğun olmasının OKB

belirtileri için risk faktörü oluşturduğunu göstermiştir.

Bebek ve küçük çocuklarda; aşırı veya özgül korkular, aşırı ayrılık veya yabancı kaygısı, açık

bir tetikleyici olmadan aşırı kaygı ve panik ataklar, kaygıdan ötürü davranışın baskılanması

veya kısıtlanması, 2-4 yaş arasında ortaya çıkması beklenen gelişimsel eksiklik ile ilgili

şiddetli anksiyete ve bebeklerdeki ajitasyon, kontrol edilemeyen ağlamalar ve çığlık

atmalar, uyku ve yeme sorunları, dikkatsizlik gibi belirtiler görülebilir.

Bir problem olarak tanımlamak için; anksiyete veya korku en az 2 hafta sürmelidir ve sosyal

ilişkiler, oyun, konuşma, uyku gibi normal işlevlerde bozulma olmalıdır.

Ayrıntılı değerlendirme sonucunda anksiyete bozukluğu tanısı alan bebeklerin ve küçük

çocukların tedavileri planlanmalıdır. Bu tedavi yaklaşımı, anksiyete belirtilerine yönelik

müdahalenin yanı sıra eşlik eden diğer ruhsal problemlere müdahaleyi de içermelidir.

Ayrıca çocuğa özgü eğitim planı için aileye danışmanlık yapılması, eğer ebeveynlerde

psikopatoloji varsa yardım almalarının sağlanması gerekmektedir.